Een vermoeden dat ik vaak hoor en zelden hardop durf te zeggen: de eerste relatie van veel mensen gaat te snel. Voor wie dat leest en protesteert — begrijpelijk. Als uw eerste huwelijk vijfendertig jaar duurde en uitmondde in rouw, kan het niet snel genoeg genoemd worden. Maar het beginstadium, de eerste twee jaar? Bij negentien van de twintig mensen ging dat in een tempo dat achteraf bezien naief was.
Dat is geen oordeel. Het is gewoon wat het is, als u begint op uw drieentwintigste. In uw tweede relatie, op uw vierenvijftigste of zevenenzestigste, is dat niet meer mogelijk. Uw leven heeft een verleden. Uw lichaam heeft een ritme. Uw kinderen hebben een mening. Uw werk heeft een kalender. En u weet nu, in tegenstelling tot op uw drieentwintigste, wat "snel" u kost.
Waarom snel niet meer werkt, en ook niet hoeft
In uw eerste relatie bouwde u samen een leven. Nu hoeft u niet te bouwen. U brengt een leven mee. Twee mensen brengen er een mee. Die levens kunnen alleen goed naast elkaar gaan staan als u de tijd neemt om elkaars architectuur te begrijpen.
Uw vaste donderdag met uw dochter. Zijn vaste zaterdagmorgen in de werkplaats. Uw zomermaand bij uw zuster in Bergen NH. Zijn jaarlijkse gerontologie-nachten bij zijn oudtante. Dit zijn geen hobby's die u netjes samenvoegt. Dit zijn, voor vijftig- en zestigplussers, de dragers van wie u bent.
De rem zonder remmen
Wie voor het eerst opnieuw dateert, merkt vaak dat iets in hem of haar wil doen alsof hij weer jong is. Elke dag bellen. Binnen een maand logeren. Binnen drie maanden een gezamenlijke vakantie. Binnen zes een sleutel. Dat tempo is niet verkeerd omdat het verdacht is. Het is onvoldoende omdat het details overslaat.
Een goede richtlijn voor een tweede relatie boven de vijftig:
- In het eerste kwartaal: drie tot vier ontmoetingen per maand, niet meer. U laat elkaar uw gewone leven houden.
- Na zes maanden: een eerste gezamenlijke activiteit van meerdere dagen, bij voorkeur ergens neutraal, niet bij u thuis of bij hem thuis.
- Na negen tot twaalf maanden: een eerste ontmoeting van de kinderen van beide kanten, voorbereid en rustig, niet tijdens een groot familiefeest.
- Na een jaar: een gesprek over hoe u beiden uw toekomst ziet, praktisch en financieel, bij een notaris of een onafhankelijke vertrouwenspersoon.
Dit is geen dwang. Dit is een richtsnoer dat ik uit honderden goed lopende tweede relaties heb gehoord.
Wat de tijd u teruggeeft
Traagheid is niet hetzelfde als aarzeling. Wie traag is in de goede zin, laat gebeurtenissen hun tijd nemen. U ontdekt hoe uw partner reageert als hij oververmoeid is. Hoe zij zich gedraagt bij een gesprek met haar broer. Of hij drinkt wanneer hij bedroefd is. Hoe zij zich opstelt in een winkel waar haar niet goed wordt geholpen. Dit zijn geen kleinigheden. Dit zijn de kaartjes aan de ware persoonlijkheid.
In een snelle start mist u deze kleinigheden. U mist niet zijn goede kanten — die laten mensen graag zien. U mist de kant die pas na een tijdje tevoorschijn komt. En juist die kant zult u jaren later nog tegenkomen.
Wat een snelle start verbergt
Sommige mensen willen snel omdat ze niet alleen willen zijn. Anderen willen snel omdat ze een vorige breuk proberen te overschrijven. Weer anderen willen snel omdat ze bang zijn dat een langzame verhouding op niets uitloopt. Dit zijn allemaal menselijke redenen. Dit zijn geen goede redenen om binnen drie maanden samen te wonen.
Let op uzelf: als u zichzelf betrapt op zinnen als "ik wil geen tijd meer verliezen", sta dan even stil. Tijd verliezen is niet hetzelfde als tijd niet meer nemen. Wie tijd neemt, verliest hem niet. Wie tijd inkort, betaalt er soms dubbel voor terug.
De traagheid aan zijn of haar kant
Een moeilijk punt is als u zelf sneller zou willen dan uw partner. Ik hoor dit vaak van vrouwen van in de vijftig die met een weduwnaar daten. Hij is rustiger dan zij. Zij wil meer dan hij kan geven. Dit is niet per se een probleem. Het vraagt eerlijkheid en tijd.
Wat niet werkt: hem uit zijn schulp willen trekken. Wat wel werkt: uitspreken wat u voelt, vragen wat hij ziet als komende zes maanden, en dan zelf beslissen of u daarmee kunt leven. Soms is traagheid een eerlijke grens, en is het aan u om te kiezen voor of tegen.
Het geschenk, voor wie erin mee kan
Een trage tweede relatie, als die goed loopt, is zachter dan uw eerste. U komt elkaar niet tegen in een race. U komt elkaar tegen in een lange wandeling. Er zijn pauzes, er zijn wandeltempi, er is ruimte om een boom aan te wijzen. Dat is een ander genre liefde, en voor veel lezers een genre dat ze in hun eerste huwelijk nooit hebben gekend.
Een man van eenenzestig, lezer uit Antwerpen, schreef: "Mijn tweede relatie is minder snel, minder luid, en oneindig waardiger dan mijn eerste huwelijk. Ik had dit niet kunnen bedenken. Alleen leven."
Een kleine oefening
Als u in een nieuwe relatie bent, geef uzelf voor een maand de afspraak: geen grote beslissingen. Geen sleutels, geen reizen die u moet boeken, geen gesprekken over "wat dit is". Een maand gewoon kijken, luisteren, voelen. Aan het einde van die maand merkt u vaak dat u meer weet dan u dacht, precies omdat u niets heeft geforceerd.
Tot slot
Uw tweede relatie zal trager zijn. Niet omdat u minder hartstochtelijk bent. Omdat u wijzer bent. Traagheid is niet het afscheid van vonk. Zij is juist de omgeving waarin vonk verandert in vuur dat de hele winter blijft branden.
