Chú Khánh đến quán cà phê đúng giờ, 4 giờ chiều, một quán trên đường Phan Xích Long, quận Bình Thạnh. Chú mặc áo sơ mi xanh nhạt, quần tây, giày tây đen đánh xi. Chú ngồi xuống, đẩy qua bàn cho tôi một tờ giấy A4.
"Đây là sơ yếu lý lịch của chú. Phòng trường hợp em cần."
Tôi nhìn tờ giấy. Tên, năm sinh, nghề nghiệp (kỹ sư điện lực về hưu), học vấn, con cái. Ở cuối, dòng "Tình trạng hôn nhân: Ly hôn năm 2017, không có ý định tái hôn nhưng mở với khả năng có bạn đời."
Đây là điều chín năm sống một mình làm với con người.
Ly hôn năm 2017
Chú Khánh ly hôn khi 52 tuổi. Vợ chú đi trước sáu tháng, mang theo con gái lớn (15 tuổi). Chú giữ nhà ở Bình Thạnh và con trai nhỏ (11 tuổi) ở lại. Thủ tục ly hôn nhanh — hai bên đều mệt mỏi, đồng ý mọi thứ.
"Chú nghĩ sáu tháng là chú quên được. Chín năm rồi."
Năm đầu tiên
"Năm đầu chú chỉ tập trung vào thằng bé. Chú không nghĩ gì về mình. Sáng đưa con đi học, chiều đón, tối dạy bài, cuối tuần nấu cơm. Chú đóng vai 'bố đơn thân tốt' — không đi đâu, không gặp ai, không uống bia."
"Đến Tết thứ hai con vào cấp ba. Nó đi chơi với bạn cả ngày ba mươi. Chú ngồi một mình trong phòng khách, bật đèn đủ sáng như có khách. Rồi tắt. Bật lại. Tắt. Lúc đó chú khóc lần đầu."
Từ năm thứ 3 đến năm thứ 7 — đóng băng
"Chú làm việc. Nuôi con. Đi cà phê với mấy anh bạn cũ ở cơ quan mỗi thứ Bảy. Chú từ chối mọi lời giới thiệu. Bạn chú bảo 'có cô kế toán ly hôn ở Tân Bình, muốn gặp không' — chú lắc đầu. Không phải vì chú không cô đơn. Vì chú không biết mình còn biết làm gì ngoài việc làm bố."
"Em biết cái lạ nhất không? Một hôm thằng con út hỏi chú: 'Bố ơi, bố còn thích màu gì không?' Chú không trả lời được. Chú đã quên mất chú thích màu gì."
Năm thứ 8 — con trai đi học đại học
"Năm 2024, thằng bé vào Bách khoa, ở ký túc xá. Nhà chỉ còn chú. Chú tưởng sẽ nhớ nhung. Hoá ra nhớ có một ngày thôi. Ngày thứ hai chú đi bộ từ nhà đến công viên Gia Định, mất 25 phút. Chú ngồi đó một tiếng rưỡi. Chú nhận ra chú chưa từng đi bộ không mục đích trong 30 năm."
"Đó là ngày chú bắt đầu sống lại."
Hồ sơ đầu tiên — và buổi hẹn thảm hoạ
Một anh bạn đưa link Viyamore. Chú lập hồ sơ trong 15 phút. Tên thật. Tuổi thật. Ảnh — một tấm ảnh đám cưới con gái, chú đứng với cháu.
Buổi hẹn đầu tiên, chú mang sơ yếu lý lịch. Cô ấy — chị Phượng, 55 tuổi, ly hôn bốn năm — cười. Nhưng cười tử tế.
"Chú ạ, chú đang lẫn lộn cái này với xin việc. Em không cần CV của chú. Em cần biết chú thích làm gì buổi tối Chủ Nhật."
Chú không trả lời được. Chú không nhớ.
Chị Phượng không gặp chú lần hai. Nhưng chị nhắn tin: "Anh Khánh ạ, anh dành ba tháng tìm lại những gì anh thích rồi mình nói chuyện lại nhé."
Ba tháng tìm lại
"Chú làm việc có kế hoạch. Em biết kỹ sư mà."
Chú ghi ra giấy 12 thứ chú nhớ là đã từng thích trước khi cưới vợ, 30 năm trước:
- Nghe nhạc Trịnh Công Sơn bản thu âm ở Quán Văn
- Ăn phở gà Kỳ Đồng
- Đọc sách của Nguyễn Nhật Ánh — dù đã 60 tuổi
- Đi bộ Hồ Con Rùa sáng sớm
- Sửa đồng hồ cổ
- Vẽ bằng bút chì (rất kém)
- ...
Ba tháng sau, chú thử lại từng cái. Đi bộ Hồ Con Rùa sáng thứ Ba. Mua một cái đồng hồ cũ ở chợ Tân Định để tháo ra lắp lại. Vẽ thằng cháu nội ba tuổi — tấm đầu giống heo, tấm thứ ba đã nhận ra được.
Chú bảo: "Chú vẫn thích những thứ đó. Chú chưa biến mất. Chú chỉ bị đóng gói tủ lạnh chín năm."
Lần hẹn thứ hai — sáu tháng sau
Chú viết lại hồ sơ. Thay ảnh. Tấm mới: chú đang ngồi sửa đồng hồ ở bàn, mắt chăm chú. Bio: "Tôi 61, ly hôn chín năm, mới tìm lại mình. Tôi không biết tôi muốn gì lâu dài. Tôi biết tôi muốn đi uống cà phê Chủ Nhật và nói chuyện về Trịnh Công Sơn hoặc đồng hồ cũ."
Chị Hương — 57 tuổi, kế toán về hưu — nhắn tin: "Em cũng hay nghe Khánh Ly. Và cái đồng hồ ở ảnh của chú là hiệu gì vậy?"
Ba tuần sau họ gặp nhau. Không có sơ yếu lý lịch.
Bài học chú để lại cho chúng ta
Tôi hỏi chú lời khuyên cho người đang ở năm thứ 3 sau ly hôn. Chú nghĩ lâu.
"Đừng vội tìm người mới. Tìm lại mình trước. Em không đi quán ăn mà không biết mình đói cái gì, phải không? Hẹn hò cũng vậy. Em phải biết em thích màu gì đã. Rồi người phù hợp mới đến."
Đây là điều mà một tờ sơ yếu lý lịch không bao giờ nói được.
