Een trein is een metafoor die zelden klopt. Meestal wordt hij gebruikt voor iets vaags over het leven dat voortrolt. Maar een nachttrein is wel degelijk iets bijzonders: een plek waar twee mensen zestien uur lang in een kleine ruimte zitten, door vier landen rijden, en er bij aankomst vaak anders uitkomen dan ze erin stapten. Voor een tweede relatie boven de vijftig is dat precies het soort korte, eerlijke test die u zoekt.
De Nightjet tussen Amsterdam en Wenen vertrekt sinds enkele jaren weer met regelmaat. Een avond op het Centraal Station, een coupe voor twee, een ontbijt ergens langs de Donau. Ik raad hem sinds kort openlijk aan aan lezers die op zoek zijn naar een goede eerste gezamenlijke reis.
Waarom juist een nachttrein, en niet een hotel
Een romantisch weekend in een Parijs hotel zet de ontmoeting meteen op een voetstuk. Dineren in Le Marais, een ontbijt in bed, een wandeling langs de Seine — het is een scenografie van verwachtingen. Wie niet gelukt is, weet niet of het aan de ander lag of aan het decor.
Een nachttrein is het omgekeerde. U komt in een blauwgeverfde ijzeren cabine met twee bedden, een lampje, een klein wastafel en een handdoekje dat een beetje ruikt naar wasserij. Er is niets romantisch aan, en daarom is alles wat er tussen u gebeurt, gemeend. U ziet de ander zonder haar ochtendroutine. U hoort hem snurken. U deelt een handdoek. Dat is intimer dan een zevengangen-menu en eerlijker dan welke ansichtkaartplek ook.
De concrete praktijk
- Vertrek. De trein vertrekt 's avonds van Amsterdam Centraal, rond een uur of acht. Het is prettig om samen eerder ergens iets te eten, bijvoorbeeld bij een eenvoudige zaak in de buurt van het Centraal Station, zodat u ontspannen kunt instappen.
- Coupe. Reserveer een prive-coupe voor twee. Dit is geen extravaganten eis, het is de basis voor een aangename nacht op deze leeftijd. Boek maanden vooruit; de vraag is groot.
- Bagage. Licht reizen is een voorwaarde, geen aanbeveling. Een kleine koffer en een handtas. Uw leven past in tegenwoordig anderhalve strekkende meter, en dat is genoeg voor vijf dagen Wenen.
- Ochtend. De trein arriveert rond een uur of negen op het Hauptbahnhof in Wenen. Boek een hotel in de wijk Neubau of op loopafstand van de Ringstrasse; uw eerste koffie samen in Wenen is het beste deel.
Wat deze eerste nacht u leert
Twee mensen in een coupe van 1,80 bij 2,20 meter. Er is geen trouwjurk, geen diner met kaarsen, geen ober. Er is een conducteur die om half tien komt met een formulier voor ontbijt op bed de volgende ochtend. Er is een raam waarachter de Duitse vlaktes langsglijden. Er is, als u beiden nog wakker bent om half een, een gesprek dat u in het volle licht van uw gewone leven nooit voert.
Ik heb lezers die zeggen dat de nacht in de Nightjet hun relatie meer heeft opgeleverd dan drie maanden daten in Gent. Anderen zeggen dat ze het zijn vergeten de volgende week. Beide is wat het is. De trein is vooral eerlijk.
Wenen, als bonus
Wenen op uw leeftijd leest anders dan Wenen op uw dertigste. U kijkt minder naar het Schonbrunn en meer naar de koffiehuizen. Cafe Sperl of Cafe Landtmann op een dinsdagmiddag, een lange krant, een kleine taart. Het tempo van deze stad past bij de tweede helft van een leven. Alles is aanwezig zonder gehaast.
Reserveer een avond in de Staatsoper alleen als u het echt graag wilt, niet omdat het moet. Een wandeling door het Volksgarten in de motregen doet soms meer.
Wat u niet moet verwachten
- Dat de trein een slaap oplevert zoals thuis. Dat gebeurt niet, bij niemand.
- Dat alles soepel gaat bij de grens. Soms wordt er gecontroleerd op een uur waarop u niet wakker wilde zijn.
- Dat u op alles elegant zult reageren. Kleine ongemakken horen bij de rit.
Wees niet bang voor dat kleine verlies van controle. In een tweede relatie is het juist goed dat u de ander niet alleen op zijn paasbest ziet. Wenen-ochtend, haar zonder make-up, zijn haar in de war, beiden een beetje moe. Dat soort ochtenden bouwen iets.
Terug naar huis
De terugreis kunt u met het vliegtuig doen, of omgekeerd met de Nightjet terug. Ik raad het laatste aan, als u kunt. Twee nachttreinen in een week geven de reis een symmetrie die later bijblijft. De stilte tussen u, op de terugweg, vertelt u meer over wat er gebeurd is dan alle gesprekken onderweg.
Tot slot
Een eerste reis samen na de vijftig hoeft geen luxe te zijn. Ze hoeft geen fotomoment te zijn. Ze moet vooral eerlijk zijn. Een trein die door uw slaap rijdt, is daarvoor een verbazend goede leraar.
