Σύμφωνα με στοιχεία της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας, τα περιστατικά απάτης μέσω πλατφορμών γνωριμιών αυξήθηκαν σταθερά την τελευταία πενταετία. Το ανησυχητικό: η μεγάλη πλειοψηφία των θυμάτων ανήκει στη ηλικιακή ομάδα 55-75. Τα ποσά που χάνονται κυμαίνονται συνήθως από μερικές εκατοντάδες ευρώ έως αρκετές δεκάδες χιλιάδες.
Οι απατεώνες δεν είναι τυχαίοι. Ξέρουν ότι οι άνθρωποι της γενιάς σας συχνά είναι λιγότερο εξοικειωμένοι με τις ψηφιακές συμπεριφορές, έχουν περισσότερη ενσυναίσθηση ως αυτοσυντήρητο μηχανισμό, και διαθέτουν — από χρόνια εργασίας — αποταμιεύσεις.
Οι εννέα κόκκινες σημαίες
1. Το προφίλ είναι "πολύ τέλειο"
Φωτογραφίες που μοιάζουν επαγγελματικές, κυρίως σε εξωτερικούς χώρους — ναυτικό σκάφος, πίστα σκι, Παρίσι. Άντρας 60 ετών, με εικόνες που θα μπορούσαν να έχουν μοντέλα. Αν το προφίλ μοιάζει με διαφήμιση, μάλλον είναι. Κάντε αντίστροφη αναζήτηση εικόνας (Google Images) — συχνά οι φωτογραφίες προέρχονται από άλλο site.
2. Επάγγελμα που "εξηγεί" την απουσία
«Πετρελαϊκός μηχανικός σε πλατφόρμα της Βόρειας Θάλασσας.» «Στρατιωτικός γιατρός σε αποστολή του ΟΗΕ στο Κονγκό.» «Ναυτικός σε εμπορικό πλοίο στην Ασία.» Όλα δικαιολογούν γιατί δεν μπορούν να βιντεοκληθούν, να συναντηθούν, να παρευρεθούν.
Πραγματικοί άνθρωποι έχουν κανονικά επαγγέλματα — εκπαιδευτικός, μηχανικός στη ΔΕΗ, λογιστής, έμπορος. Αν η δουλειά ακούγεται από ταινία, προσοχή.
3. Γρήγορη συναισθηματική κορύφωση
Σας λένε «είσαι η ψυχή μου», «ονειρεύομαι τη ζωή μαζί σου», σε δύο εβδομάδες. Ακόμη και με αληθινή χημεία, κανένας ενήλικας 60+ δεν εκφράζει διάρκεια ζωής μετά από 14 ημέρες chat.
Η τεχνική λέγεται «love bombing» και είναι ο πιο συχνός μηχανισμός. Στόχος: να σας κάνει να νιώσετε ότι υπάρχει συναισθηματικό χρέος που δεν μπορείτε να αρνηθείτε.
4. Αρνείται να βιντεοκληθεί
Συνέχεια υπάρχουν δικαιολογίες: «Έχει χαλάσει η κάμερα.» «Η σύνδεση εδώ είναι κακή.» «Είμαι ντροπαλός.» Μετά τρεις εβδομάδες chat και καμία βιντεοκλήση — κλείστε το. Οι αληθινοί άνθρωποι θέλουν να σας δουν, ακόμη και πιο πολύ από τις γυναίκες εικοσάρες.
5. Η ιστορία "ξαφνικής κρίσης"
Αυτό είναι το σημείο καμπής. Μετά από τέσσερις έως οκτώ εβδομάδες «σχέσης», συμβαίνει κάτι. Η μητέρα του μπήκε νοσοκομείο. Το σκάφος του έχει τεχνικό πρόβλημα. Δεν μπορεί να πληρώσει τα έξοδα του αερολιμένα για να έρθει να σας συναντήσει. Έχει μπλοκαριστεί στο ξενοδοχείο.
Οποιοδήποτε σενάριο που καταλήγει: «Χρειάζομαι βραχυπρόθεσμα ένα μικρό ποσό.» Από 200 ευρώ έως 3000 ευρώ. Αυτό είναι το «δοκιμαστικό» ποσό. Αν πληρώσετε, θα ακολουθήσουν αυξανόμενα αιτήματα.
6. Ζητάει μεταφορά ξεκάθαρα μη εντοπίσιμη
Western Union. Πιστωτικές κάρτες ως δώρα που στέλνετε με φωτογραφία του κωδικού. Κρυπτονομίσματα. Όλες αυτές οι μέθοδοι έχουν κοινό χαρακτηριστικό: δεν ανακτώνται. Οι κανονικοί άνθρωποι που χρειάζονται χρήματα χρησιμοποιούν IBAN και κανονική τραπεζική μεταφορά — αν έχουν δικαιολογημένη ανάγκη.
7. "Να μη το πεις σε κανέναν"
Κάθε απατεώνας θα σας πει σε κάποια στιγμή: «Αυτό θα μείνει μεταξύ μας, δεν θέλω τα παιδιά σου να νομίσουν ότι...» Είναι η πιο καθαρή κόκκινη σημαία. Οι αληθινοί άνθρωποι θέλουν να γνωριστούν με τα παιδιά σας, με τους φίλους σας.
8. Ελληνικά με λάθη που δεν ταιριάζουν
Ο απατεώνας που υποτίθεται Έλληνας γιατρός στο Λονδίνο γράφει ελληνικά με λάθη που κανείς Έλληνας δεν κάνει. Συντακτικά λάθη, μετάφραση από άλλη γλώσσα. Ή, αντιθέτως, ξαφνικά τα μηνύματα γίνονται πολύ «τεχνολογικά» καθαρά — γιατί πέρασαν από μεταφραστή.
9. Πίεση χρόνου
«Πρέπει μέχρι αύριο, θα χάσω τη δουλειά.» «Το νοσοκομείο ζητάει προκαταβολή εντός 48 ωρών.» Η πίεση χρόνου αποτρέπει την κριτική σκέψη. Πάντα, πάντα, πάρτε 24 ώρες για να σκεφτείτε οποιοδήποτε αίτημα χρημάτων από άτομο που δεν έχετε συναντήσει από κοντά.
Τι να κάνετε αν έχετε υποψίες
- Μιλήστε με ένα κοντινό σας πρόσωπο — την κόρη σας, τον αδερφό σας. Η ντροπή είναι το όπλο του απατεώνα.
- Κάντε screenshot ολόκληρη τη συνομιλία.
- Αναφέρετε τον χρήστη στην πλατφόρμα — στη Viyamore, υπάρχει κουμπί «Αναφορά» σε κάθε προφίλ.
- Αν έχετε ήδη στείλει χρήματα, επικοινωνήστε αμέσως με τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (11188).
Η ψυχολογική ανάρρωση
Αν υπήρξατε θύμα, δεν φταίτε. Οι απατεώνες είναι επαγγελματίες. Εργάζονται σε ομάδες, έχουν σενάρια, δοκιμάζουν διαφορετικούς στόχους παράλληλα. Το μόνο που δείχνει ότι πέσατε θύμα είναι ότι είστε ικανοί στην ενσυναίσθηση και την εμπιστοσύνη — χαρακτηριστικά που θα σας φέρουν μια αληθινή σχέση, όταν έρθει η ώρα.
Η πραγματική αγάπη δεν ζητάει χρήματα πριν από την πρώτη συνάντηση. Η πραγματική αγάπη θέλει να σας συναντήσει σε ένα καφέ στο Κολωνάκι, να πληρώσει τον καπουτσίνο, και να περπατήσει μαζί σας στο Λυκαβηττό.
